(σ.Β.Ακόμη μία χαλάστρα στο μακρύ κατάλογο των “Ευρωπαϊκών επιτευγμάτων”)...Η Θράκη είναι μουσικομάνα. Γέννησε πλήθος μουσικών, αλλά και μουσικών οργάνων. Η απαρίθμησή τους και μόνον θα αποτελούσε την ύλη ενός
ολόκληρου βιβλίου. Ένα απ’ αυτά τα μουσικά όργανα – που, όμως, λένε πως δεν ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα – είναι και το βιολί – το οποίο τότε δεν το έλεγαν φυσικά έτσι. Απόδειξη περί τούτου είναι η ύπαρξις ενός αρχαίου πήλινου ειδωλίου (χρονολογείται στα μέσα του 3ου αι. π.Χ.) που ευρέθη στα Άβδηρα, και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλλας (αρ. ευρ. Ε 193).
Είναι καμωμένο από ροδοκάστανο πηλό, και σε μερικά σημεία του ήταν ζωγραφισμένο με λευκό και κυανό χρώμα. Το εύρημα ευρέθη σε τάφο, μαζί με άλλα τέσσερα ειδώλια Ερωτιδέων. Στο πίσω μέρος του φέρει οπή, κάτι που σημαίνει ότι μάλλον το κρεμούσαν από εκεί, και ο πτερωτός θεός-μουσικός έδειχνε πράγματι πως πετά. Απ’ το (συγκολλημένο) ειδώλιο λείπουν τα πτερά, η κεφαλή, τμήμα του δεξιού χεριού και τμήμα του δεξιού ποδιού, αλλά σώθηκε αυτό που έπρεπε να σωθεί. Εικονίζει έναν Έρωτα, με την μορφή γυμνού παιδιού (σημείο αγνότητος), που φέρει γύρω από την μέση του τυλιγμένο ένα ιμάτιο, που ήταν βαμμένο λευκό, η άκρη του οποίου πέφτει κατά μήκος του αριστερού του ποδιού.
Ως εδώ τίποτε το περίεργο. Αλλά ο Έρως αυτός κρατά στο αριστερό του χέρι ένα τρίχορδο μουσικό όργανο, που το στηρίζει στον δεξιό ώμο του, ενώ το προτεταμένο δεξί χέρι (που το μισό λείπει), θα κρατούσε πιθανότατα δοξάρι (ή άλλο είδος «πλήκτρου», όπως το έλεγαν τότε). Τα δάκτυλα του αριστερού χεριού πιέζουν τις χορδές στο τέλος του βραχίονος του μουσικού οργάνου. Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμμιά αμφιβολία πως πρόκειται για ένα σύγχρονου τύπου αρχαίο βιολί, ίσως άρπα με δοξάρι, που παίζει αυτός ο Έρωτας, σπάνια, έως σπανιότατη – ίσως και μοναδική – απεικόνιση σε αρχαίο κομμάτι, αν εξαιρέσει κανείς σχετικό το ανάγλυφο του Εθν. Αρχ. Μουσείου Αθηνών, που εικονίζει τον μουσικό διαγωνισμό Απόλλωνος-Μαρσύα, που όμως έγινε με κιθάρα!
Το ανάγλυφο του Εθν. Μουσείου είναι λίγο μεταγενέστερο απ’ αυτό των Αβδήρων (ανάγεται στο 330-320 π.Χ.)!.. Αυτό το μουσικό όργανο, λοιπόν, του Έρωτα των Αβδήρων ανήκει στην μεγάλη οικογένεια
των λαγούτων, αλλά δεν είναι πανδουρίδα, αφού αυτή δεν στηριζόταν στον ώμο, αλλά στην κοιλιακή χώρα, όπως η εξέλιξή της, ο ταμπουράς και το μπουζούκι. Και αν στηριζόταν στον ώμο, είχε άλλη στήριξη απ’ αυτήν του ειδωλίου των Αβδήρων.
Κάτι ανάλογο με τον «βιολιστή των Αβδήρων» έχει βρεθεί και στην περιοχή της αρχαίας Κορίνθου.Eπειδή το αρχαίο μουσικό όργανο που εικονίζεται στο εύρημα των Αβδήρων είναι τρίχορδο, εξάγουμε το συμπέρασμα πως είναι ένα πρωτόγονο βιολί, αφού το σημερινό βιολί είναι τετράχορδο (σολ, ρε, λα, μι). Επισήμως είναι αποδεκτό ότι το βιολί, ίσως, και να προέρχεται από το αραβικό μουσικό όργανο ρεμπάμπ, που έγινε γνωστό στην Ευρώπη μετά την αραβική εισβολή στην Ισπανία (711 μ.Χ.). Ο πρόγονος του βιολιού, η βιέλλα (> βιόλες, βιολιά), απαντάται σε βυζαντινές περγαμηνές, και παιζόταν από τα τέλη του 10ου-13ο αι. και με δοξάρι. Η σημερινή ονομασία του οργάνου («βιολί») απαντάται για πρώτη φορά στην Γαλλία το 1577.
Τώρα, λοιπόν, είναι καιρός να αναθεωρηθούν αυτές οι απόψεις και το εύρημα μας αναγκάζει να σκεφτόμαστε πως το πρώιμο «βιολί» – παραλλαγή της πανδουρίδος – ήταν γνωστό στην Θράκη, και οι Θρακιώτες μουσικοί το διέδωσαν στο Αιγαίο και την Μ. Ασία – γι’ αυτό και είναι τόσο διαδεδομένο σ’ αυτά τα μέρη – απ΄ όπου έφθασε έως τους άραβες, οι οποίοι με την σειρά τους, ίσως, το διέδωσαν στην Ισπανία.
mistikoskosmos
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Το Peiratik0 επιτρέπει την αυτόματη δημοσίευση σχολίων για να μπορούν οι επισκέπτες να συζητούν ελεύθερα σε παραγματικό χρόνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα σχόλια που δημοσιεύονται δεν ελέγχονται. Διαβάζουμε όλα τα σχόλια που δημοσιεύονται, και αν κρίνουμε ότι κάποια απο αυτά παραβιάζουν βασικούς κανόνες ενός πολιτισμένου διαλόγου, τα διαγράφουμε εκ των υστέρων.
Ποτέ δεν λογοκρίνουμε σχόλια με βάση την ιδεολογική, πολιτική, κομματική χροιά ή προτίμηση την οποία μπορεί να έχουν. Διαγράφουμε μόνο σχόλια που περιέχουν:
-γλώσσα επιθετική, ή και υβριστική απέναντι σε άλλους σχολιαστές ή αρθρογράφους του Peiratik0, γλώσσα που δεν βοηθά τον πολιτισμένο διάλογο.
-εκδηλώνουν επιθετική διάθεση μέσω της έκφρασης χαράς για θανάτους ή προβλήματα υγείας άλλων ανθρώπων - δημόσια γνωστών ή μη.
-δυσφημούν με κατάφωρο τρόπο άλλους ανθρώπους χωρίς καμία απόδειξη για τους δυσφημιστικούς ισχυρισμούς.
περιλαμβάνουν ρατσιστικά, σεξιστικά, ή ομοφοβικά υπονοούμενα ή ευθείες αναφορές για άλλους ανθρώπους
σχόλια που στην ουσία έχουν ως αποκλειστικό στόχο να διαφημίσουν προϊόντα, υπηρεσίες, επιχειρήσεις, άλλες ιστοσελίδες, ή γενικότερα ό,τι μπορεί να θεωρηθεί ως spam.
Έκανα ένα σχόλιο στο Peiratik0 γιατί δεν το βλέπω;
-Δύο λόγοι μπορεί να υπάρχουν γιαυτό
-Το σχόλιο σου κρίθηκε από τους διαχειριστές ότι περιλαμβάνεται σε κάποια από τις παραπάνω περιπτώσεις απαγορευμένων σχολίων.
-Υπάρχει ένα τεχνικό πρόβλημα το οποίο προσπαθούμε να λύσουμε, ή δεν το έχουμε αντιληφθεί και θα θέλαμε να μας το υποδείξεις.
-Σε κάθε περίπτωση, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας στέλνοντας email στο contact.peiratik0@gmail.com για να μας πεις το πρόβλημα που έχεις.
Γιατί δεν μπορώ να κάνω είσοδο (login) στο λογαριασμό μου ή να σχολιάσω;
-Αν έχεις κάνει κάποιο σχόλιο που παραβιάζει με κατάφωρο τρόπο τους παραπάνω κανόνες, ή αν το έχεις κάνει επανειλημένα, τότε μπορεί να σου έχουμε απαγορεύσει τη δυνατότητα σχολιασμού για αυτή τη συμπεριφορά. Αν πιστεύεις ότι πρόκειται για κάποιο λάθος, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας στο contact.peiratik0@gmail.com